Các loài đông vật quý hiếm ở Việt Nam

1114 lượt xem

Những loài động vật quý hiếm Trong sách đỏ Việt Nam

Các loài đông vật quý hiếm ở việt nam gồm những loại động vật nào ? Đó là một trong những thắc mắc của nhiều bạn đọc có tình cảm riêng cho các loại động vật. Hoặc thích tìm hiểu về thế giới động vật muôn loài. Để hiểu rõ hơn về thế giới động vật cũng như các loài động vật quý hiếm ở Việt Nam. Thời Sự mời bạn cùng tìm hiểu sau đây.

Sách đỏ là gì 

Là danh sách đỏ của các loài động- thực vật quý hiếm, trong đó nội dung danh sách thể hiện được thực trạng của các loài động, thực vật trên thế giới, và cả những loài quý hiếm và đã tuyệt chủng. Thực trạng đó đang diễn ra theo chiều hướng nào? Dựa vào đó, con người sẽ có những định hướng và các phương pháp để bảo vệ các loài sao cho hợp lý, và hiệu quả nhất.

Sách đỏ là gì
Sách đỏ là gì

Sách đỏ tiếng anh là gì

Sách đỏ trong tiếng Anh gọi là Red list of Threatened Species. Danh sách này được Liên Minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế (International Union for Conversation of Nature and Natural Resources- Viết tắt IUCN) tiến hành giám sát.

Trước những thực trạng cũng như tình hình đánh giá các loài sinh vật đó mà Việt Nam cũng đã ban hành sách đỏ. Từ đó, có những phương pháp cụ thể và đẩy mạnh tinh thần bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên trong nước. Song song với sách đỏ Việt Nam cũng ban hành nhiều văn bản pháp luật với nhiều quy định chặt chẽ để đảm bảo môi trường sinh thái ổn định và đa dạng sinh học.

Sách đỏ năm 2012

– Được phát hành ngày 19 /7/ 2012 tại Hội nghị Thượng đỉnh Bảo tồn Thiên nhiên Trái Đất Rio lần thứ 20. Trong đó đã có gần 2.000 loài mới và 4 loài tuyệt chủng được thêm vào vào danh sách ( số lượng so với sách đỏ năm 2008). Khám phá thêm 2 danh sách khác.
– IUCN đánh giá tổng cộng có 63.837 loài trong đó:

+ có 19.817 loài đang bị đe dọa tuyệt chủng, với 3.947 loài trong tình trạng “cực kỳ nguy cấp” và 5.760 là “nguy hiểm”, trong khi hơn 10.000 loài được liệt kê là “dễ bị tổn thương”.

+ Đe dọa khoảng 41% các loài động vật lưỡng cư.

+ khoảng 33% các loài san hô, khoảng 30% các loài cây lá kim, 25% động vật có vú, và 13% loài chim.

– Sách đỏ IUCN đã liệt kê 132 loài thực vật và động vật từ Ấn Độ trong tình trạng  “Cực kỳ nguy cấp”

Các mức độ trong sách đỏ Việt Nam 

được sắp theo các tiêu chí về mức độ đe dọa tuyệt chủng, kích thước quần thể, cũng như tốc độ suy thoái, phạm vi phân bố, mức độ phân tách quần thể và khu phân bố quần thể đó. Được xếp theo 8 bậc.

Tuyệt chủng : tiếng Anh: Extinct – viết tắt EX ( Một loài hoặc nhóm loài bị coi là tuyệt chủng khi có bằng chứng chắc chắn rằng cá thể cuối cùng đã chết).

Cực kỳ nguy cấp: tiếng Anh: Critically Endangered – viết tắt CR. (  Một loài hoặc giống được xem  là cực kỳ nguy cấp khi nó phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên rất cao, khi quần thể loài suy giảm đến 80% hoặc diện tích phân bố chỉ còn trong phạm vi 100 km²)

Nguy cấp : tiếng Anh: Endangered – viết tắt EN (Một loài bị coi là Nguy cấp vì nó phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng  rất cao trong tự nhiên ở một tương lai rất gần nhưng kém hơn mức CR)

Sắp nguy cấp : tiếng Anh: Vulnerable – được viết tắt là VU. ( Một loài hoặc 1 nòi bị đánh giá là Sắp nguy cấp khi nó không nằm trong 2 bậc CR và EN nhưng có nguy cơ cao phải đối mặt với sắp tuyệt chủng trong tự nhiên ở tương lai không xa. Quần thể của chúng bị suy giảm hơn 20% hoặc diện tích phân bố chỉ còn khoảng 20000 km2)

Sắp bị đe dọa : tiếng Anh: Nearthreatened – viết tắt NT. (Một loài hoặc 1 nòi bị đánh giá là Sắp bị đe dọa khi nó sắp phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên cao).

Ít quan tâm :  tiếng Anh: Least concern – viết tắt LC ( Đây là những loài ít được con người quan tâm hoặc không đủ tiêu chí cần được bảo vệ trước những nguy cơ tuyệt chủng).

Thiếu dữ liệu : tiếng Anh: Data deficient – viết tắt là DF. (Đây  là những loài vẫn còn thiếu dữ liệu về tình trạng hiện nay để cung cấp thông tin đầy đủ. Tuy nhiên những loài này có thể chuyển đổi thành các cấp khác khi đã có đủ thông tin về tình trạng hiện nay).

Có thể tuyệt chủng: tiếng Anh: Possibly Extinct – viết tắt PE.. . (Được sử dụng  trong Birdlife International – Cơ quan Sách Đỏ cho các loài chim – Sách Đỏ của IUCN). Cơ quan này đã khuyến nghị PE trở thành một tên chính thức cho các loài có nguy cơ tuyệt chủng và hiện tại nó đã được sử dụng cho cả các loài có quần thể sống sót trong điều kiện nuôi nhốt nhưng có khả năng bị tuyệt chủng trong tự nhiên.

Top Các loài đông vật quý hiếm ở việt nam
Top Các loài đông vật quý hiếm ở việt nam

Các nhóm động vật phân loại theo sách đỏ

Cũng theo Nghị định 06/2019 của Chính phủ thì các loài động, thực vật rừng sẽ được chia thành 2 nhóm chính như sau:

Nhóm I: Các loài động –  thực vật rừng đang có nguy cơ tuyệt chủng,  đồng thời nghiêm cấm mọi hành vi săn bắt, khai thác trái phép và sử dụng với mục đích thương mại. Nhóm IA:  là nhóm các loài thực vật,  nhóm IB là nhóm các động vật rừng.

Nhóm II: Các loài động –  thực vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng cần được bảo vệ, hạn chế tối đa mức khai thác và sử dụng với mục đích thương mại. Nhóm IIA:  là nhóm các loài thực vật,  nhóm IIB là nhóm các động vật rừng.

Theo đó, các loài động vật thuộc nhóm IB và IIB là các loài động vật quý hiếm cần được bảo vệ để tránh nguy cơ tuyệt chủng trong tương lai.

Một số loài động vật quý hiếm nhóm IB

Bộ linh trưởng: Cu li lớn, cu li nhỏ, chà vá chân đen, chà vá chân nâu, chà và chân xám, voọc bạc Đông Dương, voọc bạc Trường Sơn, voọc Cát Bà, voọc đen má trắng, voọc Hà Tĩnh, voọc mông trắng, vượn đen tuyền, vượn má hung, vượn má trắng,…

Bộ thú ăn thịt: Sói đỏ, gấu chó, gấu ngựa, rái cá lông mượt, rái cá thường, cầy mực, cầy gấm, báo gấm, báo hoa mai, beo lửa, hổ Đông Dương, mèo cá, mèo gấm,…

Bộ tê tê: Tê tê Java, tê tê vàng.

Các loài thú quý hiếm trong Sách Đỏ Việt Nam thuộc bộ móng guốc

Tê giác một sừng, bò rừng, bò tót, hươu vàng, hươu xạ, mang lớn, mang Trường Sơn, nai cà tong, sao la, sơn dương.

Bộ bồ nông: Bồ nông chân xám, quắm cánh xanh, quắm lớn, cò trắng Trung Quốc, vạc hoa.

Bộ gà: Gà lôi lam mào trắng, gà lôi tía, gà so cổ hung, gà tiền mặt đỏ – vàng, trĩ sao.

Bộ hồng hoàng: Hồng hoàng, niệc cổ hung, niệc mỏ vằn, niệc nâu.

Bộ rùa: Rùa ba – ta -gua miền nam, rùa hộp bua – rê, rùa hộp Việt Nam, rùa trung bộ, rùa đầu to, con giải.

Bộ cá sấu: Cá sấu nước lợ và nước ngọt

Tê tê là một trong các loài thú quý hiếm trong Sách Đỏ

Ngoài ra, trong nhóm IB còn có những loài thú quý hiếm trong Sách Đỏ khác như tắc kè đuôi vàng, thằn lằn cá sấu, kỳ đà vân, rắn hổ chúa, ốc tác, bồ câu ni cô ba, sếu đầu đỏ, cắt lớn, choắt lớn mỏ vàng, ngan cánh trắng,…

Các loài thú quý hiếm trong Sách Đỏ Việt Nam nhóm IIB

Các động vật hoang dã nhóm IIB không nguy cấp bằng nhóm IB. Nhưng đây cũng là những loài cần được bảo vệ và hạn chế săn bắt với mục đích thương mại.

Những loài động vật quý hiếm trong Sách Đỏ thuộc nhóm này bao gồm:

Bộ gặm nhấm: Chuột đá, sóc đen, sóc bay trâu.

Bộ dơi: Dơi ngựa lớn, dơi ngựa nhỏ.

Bộ cánh vảy: Bướm phượng đuôi kiếm răng nhọn và răng tù, bướm phượng cánh chim chấm liền và chấm rời.

Bộ khỉ hầu: Khỉ mặt đỏ, khỉ mốc, khỉ vàng, khỉ đuôi dài, khỉ đuôi lợn.

Các loài thú quý hiếm trong Sách Đỏ thuộc bộ thú ăn thịt: Chó rừng, cầy giông đốm lớn, cầy vằn bắc, cáo lửa, cầy giông, cầy hương, cầy tai trắng, cầy vòi hương, cầy vòi mốc, mèo ri, mèo rừng.

Bộ móng guốc: Mang pù hoạt, nai, cheo cheo.

Bộ hạc: Già đẫy lớn, hạc đen

Những loài động vật nhóm IIB trong bộ gà: Công, các loài gà giống Arborophila.

Bộ ngỗng: Vịt đầu đen, vịt mỏ nhọn.

Bộ rùa: Rùa vàng, rùa trán vàng, rùa hộp lưng đen, rùa sa nhân, rùa đất Châu Á, rùa ba gờ, rùa núi viền, rùa núi vàng, cua đinh, ba ba gai, rùa câm, rùa bốn mắt,…

Kể tên Các loài đông vật quý hiếm ở việt nam
Kể tên Các loài đông vật quý hiếm ở việt nam

Thực trạng và biện pháp bảo tồn các loài thú quý hiếm trong Sách Đỏ

Hiện nay, Việt Nam được coi là nước tiêu thụ động vật hoang dã với số lượng lớn. Đồng thời, nước ta cũng là một mắt xích quan trọng của mạng lưới buôn bán động vật hoang dã trái phép. Số lượng của các loài động vật quý hiếm trong Sách Đỏ đang giảm dần theo từng bởi những tác động của con người và thiên tai.

Trong những năm gần đây, công tác quản lý và bảo vệ các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Số lượng những vụ vi phạm về buôn bán và vận chuyển động vật hoang dã trái phép đã giảm dần. Tuy  nhiên, tình trạng này vẫn diễn ra phức tạp với tính chất ngày càng nghiêm trọng và thủ đoạn tinh vi.

Tính đầu năm 2018 đến tháng 5/2019 đã có 560 vụ vi phạm về bảo vệ, buôn bán động vật hoang dã được phát hiện và xử lý. Trong đó, có 41 vụ xử lý hình sự và 519 vụ xử phạt hành chính. Kiểm lâm đã tịch thu 1464 cá thể và khoảng 27 tấn thịt động vật rừng các loại.

Ngoài ra, tình trạng chặt phá rừng, thiên tai và quá trình đô thị hóa cũng làm cho môi trường sống của các loài thú quý hiếm trong Sách Đỏ bị thu hẹp. Nguồn thức ăn trong tự nhiên của động vật hoang dã cũng dần khan hiếm làm dẫn đến quá trình phát triển của loài bị hạn chế.

Cách bảo tồn các loài động vật quý hiếm trong Sách Đỏ

Với nỗ lực bảo vệ và chống buôn bán động vật hoang dã trái phép, có rất nhiều biện pháp đã được đưa ra, cụ thể là:

Bổ sung, hoàn thiện chính sách pháp luật và nâng mức xử phạt đối với các hành vi buôn bán, quảng cáo hay tàng trữ động vật hoang dã và các sản phẩm từ động vật hoang dã. Theo Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi năm 2017 thì mức xử phạt cao nhất cho những hành vi trên là 15 năm tù giam.

Tăng cường các biện pháp bảo vệ và kiểm soát tại khu rừng, các vườn quốc gia ở Việt Nam để chống săn bắt và phát hiện những hành vi săn bắt các loài thú quý hiếm trái phép.

Thắt chặt công tác quản lý các cơ sở nuôi nhốt động vật và các nhà hàng, hiệu thuốc YHCT – nơi mà thường xuyên diễn ra việc tiêu thụ động vật hoang dã và sản phẩm từ chúng.

Xây dựng, bảo tồn vệ các khu dự trữ sinh quyển, vườn quốc gia để tạo môi trường sinh sống cho các loài động vật hoang dã.

Tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân để không sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã. Đồng thời khuyến khích nhân dân tố giác các hành vi nuôi nhốt, buôn bán các loài thú quý hiếm trái phép.

Hiện nay, tình trạng buôn bán trái pháp luật động vật hoang dã diễn ra ngày càng phức tạp, đặc biệt ở các nước Châu Á trong đó có Việt Nam. Theo tin tức từ Wildlife Justice Commission, các nước cần cam kết hành động để chấm dứt tình trạng này. Chi tiết các bài viết bạn đọc có thể tham khảo tại:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *